ครั้งที่ 6

 บันทึกอนุทิน

วิชา การจัดประสบการณ์ศิลปะสร้างสรรค์สำหรับเด็กปฐมวัย

อาจารย์ผู้สอน อาจารย์กฤตธ์ตฤณน์  ตุ๊หมาด

เวลาเข้าเรียน 08.30 น. เวลาเลิกเรียน 10.10 น.

วันนี้อาจารย์ให้ทำงานทั้งหมด 14 ชิ้นงาน  โดยมีงานเดี่ยว 12  ชิ้นงาน  งานกลุ่มอีก 2 ชิ้นงาน  ในการทำชิ้นงานทำเพื่อให้รู้ขั้นตอนและวิธีการ  ไม่เน้นความสวยงาม  ดังนี้ 

อาจารย์อธิบายงาน  และขั้นตอนการทำงานแต่ละชิ้น

ขั้นตอนการผสมสี

งานชิ้นที่ 1 วาดภาพด้วยสีน้ำ

งานชิ้นที่ 2 หยดสี

งานชิ้นที่ 3 เทสี

งานชิ้นที่4  เป่าสี

งานชิ้นที่5 เป่าฟองสบู่

งานชิ้นที่ 6 กลิ้งสี 

นำสีหยดลงกระดาษแล้วนำลูกแก้วมาวางทับเพื่อกลิ้งสีให้เกิดลวดลาย

งานชิ้นที่ 7 พับสี

งานชิ้นที่ 8 พ่นสี

งานชิ้นที่ 9 ย้อมสี

งานชิ้นที่ 10 จุดสีสร้างภาพ (งานกลุ่ม)

นำก้านสำลี มาจุ่มสี

งานชิ้นที่ 11 เพ้นท์ก้อนหิน

งานชิ้นที่ 12 ละเลงสี (งานกลุ่ม)

งานชิ้นที่ 13 ดึงเส้นด้ายชุปสี

งานชิ้นที่ 14 สลัดสี

หลังจากที่ทำกิจกรรมเสร็จพวกเราก็ได้ช่วยกันทำความสะอาดอุปกรณ์

ครั้งที่ 5

   บันทึกอนุทิน

วิชา การจัดประสบการณ์ศิลปะสร้างสรรค์สำหรับเด็กปฐมวัย

อาจารย์ผู้สอน อาจารย์กฤตธ์ตฤณน์  ตุ๊หมาด

เวลาเข้าเรียน 08.30 น. เวลาเลิกเรียน 10.10 น.

กิจกรรมการเรียนวันนี้ อาจารย์ให้ทำผลงานศิลปะโดยการใช้สีเทียน  สีน้ำ และการปั้นดินเหนียว  (กิจกรรมที่ทำทั้งหมดในวันนี้อาจารย์ไม่เน้นความสวยงาม ทำเพื่อรู้ขั้นตอนและวิธีการทำเท่านั้น)

กิจกรรมสีเทียนร่วมใจ

วิธีทำ  วาดรูปตามจินตนาการ โดยใช้สีเทียน 3 แท่ง ขึ้นไป

กิจกรรมวาดภาพบนผ้าดิบโดยการใช้สีเทียน

วิธีทำ นำสีเทียนวาดรูปลงบนผ้าดิบภาพอะไรก็ได้ตามจินตนาการ  จากนั้นก็นำผ้าดิบที่วาดภาพระบายสีเสร็จเรียบร้อยแล้วไปรีด เพื่อให้สีละลายและซึมเข้าเนื้อผ้า สามารถนำผลงานนี้ไปตกแต่งห้องเรียนได้ เช่น ทำเป็นผ้าม่าน เป็นต้น

กิจกรรมฝนภาพจากสิ่งแวดล้อมรอบตัว

วิธีทำ  นำภาพที่วาดตามจินตนาการและใช้สีเทียนไปฝนให้เกิดลวดลายจากสิ่งแวดล้อมรอบตัว เช่น ใบไม้  ต้นไม้  ลายกระเบื้อง เป็นต้น

กิจกรรมขูดภาพด้วยสีชอร์ค

วิธีทำ  ระบายสีเทียนเป็นช่องๆโดยใช้สีตามใจชอบ  จากนั้นใช้สีชอร์คระบายทับสีเทียนทั้งหมด แล้วนำไม้จิ้มฟันมาวาดภาพตามใจชอบ

กิจกรรมฝนภาพจากกระดาษทราย

วิธีทำ  นำภาพกระดาษทราย รูปแบบต่าง ๆ มาฝนภาพลงในกระดาษ A4 โดยการใช้สีเทียน

กิจกรรมสร้างภาพจากกระดาษทราย

วิธีทำ นำกระดาษทรายที่มีขนาดหยาบพอสมควร  มาวาดรูปตามใจชอบ  จากนั้นใช้กรรไกรตัดตามรอยที่วาด แล้วนำไปแปะลงในกระดาษชานอ้อย

กิจกรรมวาดภาพด้วยสีเทียนระบายทับด้วยสีน้ำ

วิธีทำ  วาดรูปตามจินตนาการโดยใช้สีเทียนเพียงสีเดียวจากนั้นระบายสีน้ำให้ทั่วกระดาษ

กิจกรรมวาดภาพด้วยสีเทียนหลายสี และขยำภาพ ระบายพื้นหลังด้วยสีน้ำ  

วิธีทำ  วาดภาพด้วยการใช้สีเทียนหลายๆสี ตามจินตนาการ จากนั้นก็ขยำภาพตามความพอใจ ระบายสีน้ำเป็นพื้นหลัง ผลงานก็จะออกมาคล้ายๆการทำผ้าบาติก

กิจกรรมการปั้นดินเหนียว

วิธีทำ  ปั้นดินเหนียวรูปอะไรก็ได้ตามจินตนาการ

ครั้งที่ 4

   บันทึกอนุทิน

วิชา การจัดประสบการณ์ศิลปะสร้างสรรค์สำหรับเด็กปฐมวัย

อาจารย์ผู้สอน อาจารย์กฤตธ์ตฤณน์  ตุ๊หมาด

เวลาเข้าเรียน 08.30 น. เวลาเลิกเรียน 10.10 น.

วัสดุ อุปกรณ์ สำหรับงานศิลปะเด็กปฐมวัย

วัสดุที่ใช้ในงานศิลปะ

  วัสดุ คือ สิ่งที่ใช้แล้วหมดไป เช่น กระดาษ สี กาว ฯลฯ

               

วัสดุที่ใช้ในการทำผลงานทางศิลปะอาจเป็นวัสดุที่มีขายทั่วไปหรือเป็นวัสดุจากธรรมชาติ หรือที่มีในท้องถิ่น และเหมาะสมกับวัยและวุฒิภาวะของเด็ก หลีกเลี่ยงวัสดุที่เป็นอันตรายกับเด็ก เช่น วัสดุที่มีปลายแหลม   คม แตกหักง่าย  ภาชนะที่เคยบรรจุสารเคมี  หรือน้ำยาต่างๆที่ยังอาจติดค้าง  หรือมีกลิ่นระเหยที่เป็นอันตรายต่อเด็ก

•    กระดาษ  เป็นวัสดุที่สามารถนำมาใช้สร้างสรรค์ผลงานทางศิลปะ    ได้อย่างกว้างขวาง เพราะ หาง่าย ราคาไม่แพง เป็นวัสดุที่เด็กคุ้นเคย เช่น กระดาษวาดเขียน  กระดาษปรู๊ฟ กระดาษโปสเตอร์สีต่างๆ กระดาษมันปู กระดาษจากนิตยสารที่ไม่ใช้แล้ว เป็นต้น    

•    การนำกระดาษมาใช้กับเด็กครูควรคำนึงถึงความเหมาะสมในการใช้งานของกิจกรรมนั้นๆ เพื่อจะได้งานที่ดี สวยงามและเหมาะสม ไม่ควรใช้กระดาษที่มีราคาแพงจนเกินไป

•    กระดาษวาดเขียน  ซึ่งมีความหนาไม่เท่ากัน ที่เรียกเป็นปอนด์ มี 60  80  100 ใช้ได้ดีกับงานวาดรูป ระบายสีทุกชนิดสำหรับเด็ก

•    กระดาษโปสเตอร์  มีทั้งชนิดหน้าเดียว และสองหน้า ทั้งหนาและบาง สีสดใส หลากสี ราคาค่อนข้างแพง ใช้ในงานตัด ประดิษฐ์เป็นงานกระดาษสามมิติเป็นส่วนมาก

•   กระดาษมันปู  เป็นกระดาษผิวเรียบมันด้านหนา ด้านหลังเป็นสีขาว มีสีทุกสี เนื้อบาง เหมาะกับการทำศิลปะประเภทฉีก ตัด พับ ปะกระดาษ

•   กระดาษจากนิตยสาร  เป็นกระดาษที่เหมาะในการนำมาใช้กับเด็กเล็กๆ เพราะไม่ต้องซื้อหา เพียงแต่สะสมไว้ ซึ่งสามารถใช้แทนกระดาษมันปูได้เป็นอย่างดี

• กระดาษหนังสือพิมพ์ เป็นกระดาษที่ใช้ได้เช่นเดียวกับกระดาษนิตยสาร แต่จะบางกว่า แต่หมึกอาจเลอะมือเด็กได้มากกว่า แต่ก็มีขนาดใหญ่ใช้ในการรองปูโต๊ะหรือพื้นกันเปื้อน ใช้ในงานที่ต้องการกระดาษชิ้นใหญ่ๆ เช่นการทำหุ่นตัวใหญ่ๆ

                                                           กระดาษวาดเขียน

กระดาษโปสเตอร์

กระดาษมันปู

กระดาษจากนิตยาสาร

กระดาษหนังสือพิมพ์

สีที่ใช้ในงานศิลปะของเด็กปฐมวัย

•      สี เป็นวัสดุที่ดึงดูดความสนใจของเด็กเป็นอย่างมาก สีที่ใช้ในงานศิลปะของเด็กปฐมวัย เช่น สีเทียน สีฝุ่น สีโปสเตอร์ สีผสมอาหาร สีจากธรรมชาติต่างๆ สีแต่ละชนิดมีคุณสมบัติและข้อบ่งใช้ที่แตกต่างกัน ขึ้นอยู่กับกิจกรรมแต่ละประเภทที่จัดให้กับเด็ก

•   สีเทียน ( Caryon )  คือสีที่ผสมกับขี้ผึ้ง    แล้วทำเป็นแท่ง มีหลายสีหลายขนาด สีเทียนที่ดีควรมีสีสด ไม่มีไขเทียนมากเกินไป  สีเทียนที่มีราคาถูกมักมีส่วนผสมของขี้ผึ้งมากกว่าเนื้อสี เมื่อนำมาใช้จะได้สีอ่อนๆ ใสๆ ไม่ชัดเจน มีเทียนไขเกาะกระดาษหนา ควรเลือกชนิดที่มีเนื้อสีมากกว่าเนื้อเทียน มีสีสด แท่งโต เพื่อเด็กหยิบจับถนัดมือกว่าแท่งเล็กและไม่หักง่าย หากซื้อเป็นกล่องควรเปิดดูที่มีสีสดๆ สีเข้มๆมากกว่าสีอ่อนๆ  ถ้าไม่มีสีขาวเลยจะดีกว่า เพราะเด็กใช้สีขาวน้อย                      

•    สีชอล์กเทียน (oil pasteal)  เป็นสีที่มีราคาแพงกว่าสีเทียนธรรมดา โดยทั่วไปคล้ายสีเทียน เป็นสีชอล์กที่ผสมน้ำมันหรือไข สีสดใส เนื้อนุ่ม สีหนา เมื่อระบายด้วยสีชนิดนี้แล้ว สามารถใช้เล็บ นิ้วมือ หรือกระดาษทิชชู ตกแต่ง เกลี่ยสีให้เข้ากันคล้ายรูปที่ระบายด้วยสีน้ำมัน สีชอล์กมักจะทำเป็นแท่งกลมเล็กๆ และมีสีมากเกินไปเหมาะสำหรับเด็กโตมากกว่าเด็กเล็ก

• สีเทียนพลาสติก (plastic crayon)  ผลิตขึ้นจากสีและพลาสติกผสม ทำเป็นแท่งเล็กๆ แข็ง มีสีสดหลายสี ใช้ระบายสีง่าย เหลาได้เหมือนดินสอ จึงสามารถระบายในส่วนที่มีรายละเอียดได้และสามารถใช้ยางลบธรรมดาลบบางส่วนที่ไม่ต้องการออกได้ แต่มีราคาแพงมาก 

• สีเมจิก  (Water color)  บรรจุเป็นด้ามคล้ายปากกามี 2 ชนิด คือชนิดปลายแหลมและปลายตัด  เป็นสีที่สว่างสวยงามและสดใส เหมาะสำหรับการขีดเขียนลายเส้น หรือการเขียนตัวหนังสือแต่อาจไม่เหมาะสำหรับเด็กระบายสีเนื้อที่กว้าง แต่เด็กเล็กๆ จะชอบเพราะใช้สะดวก สีสด แห้งเร็ว ถ้าเปื้อนล้างออกง่าย

               

•   ดินสอ (pencil)  เด็กๆ ส่วนมากอยากใช้ดินสอในการวาดรูป เหมือนผู้ใหญ่ทำกัน แต่อย่างไรก็ดี ไม่ควรใช้ดินสอเป็นเครื่องมือในการวาดรูปสำหรับเด็กอายุต่ำกว่า 7 ปี เพราะการเสดงออกตามธรรมชาติของเด็กจะหดหายไป

•          ดินสอสี (color pencil)   หรือสีไม้ ดินสอสีก็เช่นเดียวกับดินสอ คือเหมาะสำหรับเด็กโตๆ มากกว่าเด็กเล็กๆ เพราะนอกจากจะหัก ทู่ง่าย ต้องเหลาบ่อยๆ มีราคาแพงมากเมื่อเทียบกับเทียนหรือสีประเภทผสมน้ำ 

สีที่ต้องผสมน้ำหรือเป็นน้ำ

 สีประเภทนี้ ได้แก่ สีฝุ่น สีน้ำ สีโปสเตอร์ สีผสมอาหาร สีพลาสติกผสมน้ำ ฯลฯ  สีแต่ละประเภทมี

 ลักษณะเฉพาะ 

•    สีฝุ่น (tempera)  เป็นสีผง ทึบแสง มีหลายสี ใช้ผสมน้ำให้ใสข้นเป็นครีมอาจผสมกาวหรือแป้งเปียกด้วย ขึ้นอยู่กับงานแต่ละชนิด มีราคาถูกกว่าสีประเภทอื่น เก็บไว้ใช้ได้นาน มีขายตามร้านเครื่องเขียนทั่วไป เวลาใช้ต้องผสมกับของเหลวที่เหมาะสม นอกจากน้ำแล้วก็มีน้ำนม น้ำแป้งและน้ำสบู่ 

•   สีโปสเตอร์ (poster color) ก็คือสีฝุ่นที่ผลิตบรรจุขวดขาย เป็นสีทึบแสง มีหลายสีใช้ผสมน้ำ เป็นสีที่ผสมเสร็จเรียบร้อยแล้วพร้อมใช้เลย ลักษณะคล้ายครีมมีราคาแพงกว่าสีฝุ่น เป็นสีที่เด็กๆ ใช้ง่าย แต่ถ้าต้องการสีอ่อนๆ จะผสมน้ำไม่ได้ จะต้องใช้สีขาวผสมจะได้สีอ่อน ระบายได้เรียบ

•       สีน้ำ (water color) เป็นสีโปร่งแสง ไหล ผสมกลมกลืนง่าย สามารถใช้ในส่วนที่เป็นรายละเอียดได้ มีทั้งที่เป็นหลอดและก้อน ใช่กับพู่กันกลมหรือพู่กันแบนขนนุ่มช่วยระบาย น้ำเป็นตัวละลายให้ได้สีเข้มหรือเจือจางต่างกันออกไป เด็กเล็กๆ มักจะไม่ค่อยชอบใช้สีน้ำ เพราะเด็กช่วงนี้หากใช้สีน้ำในช่วงนี้ เด็กจะต้องคอยใช้พู่กันจามสีอยู่เสมอจึงวาดได้ ทำให้กระดาษเป็นรอยจุดๆ เส้นต่างๆ จะไหลไปถึงกัน ทำให้ภาพไม่ชัดเจน จนในที่สุดก็ดูไม่รู้เรื่อง ทำให้เด็กเบื่อเพราะควบคุมสียาก จึงเหมาะกับเด็กโตมากกว่าเด็กเล็ก 

•  สีพลาสติก (plastic or acrylic) มีขายตามร้านวัสดุก่อสร้าง บรรจุในกระป๋องหลายขนาด และแบบในหลอด ราคาสูง มีเนื้อสีข้น ระบายได้เนื้อสีหยาบ มีกลิ่น เหมาะกับงานใหญ่ที่ไม่ต้องใช้รายละเอียดมากนัก สามารถใช้แทนสีฝุ่นหรือสีน้ำได้ ข้อเสียคือ แปรงหรือพู่กันจะต้องจุ่มไว้ในน้ำเสมอ ขณะที่พักการใช้ชั่วคราว และจะต้องล้างอย่างดีหลังจากเลิกใช้แล้ว เนื่องจากสีมีคุณสมบัติแห้งเร็วจะทำให้พู่กันหรือแปรงแข็งใช้ไม่ได้

 

สีจากธรรมชาติ

•   สีจากธรรมชาติจะเป็นสีที่ได้จาก ผัก ผลไม้ ดอกไม้ ใบไม้ ลำต้น ราก หรือ เปลือกของพืช ดิน ฯลฯ เป็นสีที่ไม่สารเคมีเจือปน จึงไม่เป็นอันตราย แก่เด็ก อย่างไรก็ตาม สีจากธรรมชาติบางชนิดก็อาจเป็นอันตรายที่เกิดจากอาการแพ้ในรูปแบบต่างๆ ได้ 

วัสดุในการทำศิลปะ

•   กาว  กาวที่เหมาะสมกับเด็กมากที่สุดคือกาวที่กวนเองจากแป้งมันหรือแป้งข้าวเหนียว เรียกว่าแป้งเปียก ราคาถูก ใช้งานได้ง่ายกว่ากาวชนิดอื่นๆ  ไม่เหนียวเหนอะหนะหรือยืดยาวเป็นเส้น ล้างออกง่าย นอกจากนี้ยังมี กาวน้ำ และ กาวลาเท็กซ์ ส่วนกาวถาวร หรือนิยมเรียกกันว่า กาวตราช้าง หรือกาวร้อน มักใช้ติดงานที่ต้องการความติดแน่นคงทน หากติดมือจะล้างออกยากมากต้องแช่และล้างในน้ำอุ่น เหมาะสำหรับผู้ใหญ่

• ดินเหนียว หรือดินตามธรรมชาติมีมากในต่างจังหวัด ขุดหาได้ทั่วไป มีความนิ่มเหนียว นำมาใช้ปั้น ตากแห้งหรือเผาเป็นเครื่องปั้นดินเผาได้ ระบายสีได้

•  ดินน้ำมัน เป็นดินที่มีส่วนผสมของน้ำมันผสมอยู่ มีกลิ่นแรง เนื้อนิ่มเมื่อโดนความร้อน และแข็งได้เมื่อเจออากาศเย็น เหนียวติดมือไม่เหมาะกับเด็กเล็กๆ

•   ดินวิทยาศาสตร์ มีลักษณะนิ่ม มีหลายสี ไม่เหนียวติดมือเหมือนดินน้ำมัน และมักจะไม่มีสารเคมี

    ที่เป็นอันตรายเจือปน จึงเหมาะสำหรับเด็ก

                  

ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับสี

  1.  สีเป็นองค์ประกอบของศิลปะที่มีอิทธิพลต่อความรู้สึกมากกว่าองค์ประกอบชนิดอื่น

  2.  สีเป็นวัตถุที่ได้จากธรรมชาติหรือจากที่มนุษย์สังเคราะห์ขึ้นมา

     - สีจากธรรมชาติ เช่น สีของดอกไม้ ใบไม้ ผล ราก ลำต้น

      - สีจากการสังเคราะห์ขึ้นมา เช่น สีน้ำ สีโปสเตอร์ สีอะคริลิก สีฝุ่น สีน้ำมัน สีทาบ้าน

      สีพลาสติก ฯลฯ

ทฤษฎีสี (Theory of colors)

                                                    สีขั้นที่ 1

                   

                                                               สีขั้นที่2

                                                            สีขั้นที่ 3

อิทธิพลของสีที่ให้ความรู้สึก

•                    สีเหลือง   ร้อนและเย็น สว่าง เลื่อมใส น่าศรัทธา สดชื่น

•                    สีแดง      ร้อนรุนแรง ตื่นเต้น เร้าใจ

•                    สีเขียว     เย็น เจริญงอกงาม สดชื่น

•                    สีน้ำเงิน   เย็น สงบเงียบ ความมั่นคง ความอุดมสมบูรณ์

•                    สีม่วง      เศร้า ลึกลับ ร้อนและเย็น มีเสน่ห์

•                    สีส้ม        ร้อน รุนแรง ตื่นเต้น

•                    สีน้ำตาล  ความแห้งแล้ง น่าเบื่อหน่าย

•                    สีดำ         เศร้า มืด หนักแน่น น่ากลัว

•                    สีเทา        สงบ สบายใจ เคร่งขรึม

•                    สีขาว       สะอาด บริสุทธิ์ เรียบง่าย สว่าง

•                    สีฟ้า         สว่าง มีชีวิตชีวา

•                    สีชมพู     ร่าเริง สดใส